22.CÁT CÁNH

64 lượt xem

Yêu thích cây thuốc từ lúc còn bé, lớn lên đi đây đi đó nhưng trong lòng không lúc nào không nghĩ đến cây thuốc phương Đông. Đại dịch kéo đến cũng là cơ hội thực hiện ước mơ là hoàn thành quyển Ngũ hành Ngũ tạng, nhân điều kiện này tôi quyết hệ thống […]

Yêu thích cây thuốc từ lúc còn bé, lớn lên đi đây đi đó nhưng trong lòng không lúc nào không nghĩ đến cây thuốc phương Đông. Đại dịch kéo đến cũng là cơ hội thực hiện ước mơ là hoàn thành quyển Ngũ hành Ngũ tạng, nhân điều kiện này tôi quyết hệ thống một cây thuốc, vị thuốc thường dùng, để viết tài liệu cây thuốc tôi dựa vào 2 tài liệu chính:
1. Dược tính ca quát (Tứ Bách Vị) của tác giả Cung Đình Hiển do Lương y Trần Đình Quảng biên soạn.
2. Những Cây thuốc và Vị thuốc Việt Nam, tác giả Giáo sư Đỗ Tất Lợi
3. Những kinh nghiệm trong mấy chục năm hành nghề thầy thuốc.
Hy vọng việc biên soạn sẽ giúp ích cho các bạn thích Cây cỏ cùng nhau nghiên cứu, sự sai sót trong quá trình biên soạn cũng là điều đương nhiên, ai thích thì chia sẻ không thích cũng đừng phê phán cho mất thì giờ…
Mỗi kỳ vài cây thuốc, bạn nào muốn nghiên cứu nên học thuộc câu thơ chữ Hán do lương y Trần Đình Quảch dịch, đó là kinh nghiệm mà tôi đã trãi qua bao nhiêu năm sống chết trong nghề…
CÁT CÁNH
Cát cánh vị khổ
Liệu yết thủng thống
Tải dược thượng thăng
Khai hung lợi ủng
Dịch nghĩa
CÁT CÁNH
Cát cánh vị đắng là đây
Đau sưng cổ họng uống ngay đỡ liền
Lại còn dẫn thuốc đi lên
Khai thông vùng ngực được yên một bề
ỨNG DỤNG
Cát cánh chủ yếu:
1. Tuyên thông phế, tiêu đờm: chủ yếu chữa về ho do: phong hàn – phong nhiệt và đờm tắc khí trệ, ho ngực đầy tức.
2. Tiêu mủ: chữa được phế ung nôn ra mủ, ho suyễn đau ngực.
TÁC DỤNG DƯỢC LÝ CỦA CÁT CÁNH
Tác dụng đối với hệ hô hấp:
Theo Chinese Hebra Medicine đăng tải, cát cánh có tác dụng làm long đờm mạnh.
– Các nhà khoa học đã thử nghiệm lâm sàng trên cho và mèo, họ cho biết sau khi cho chó và mèo đã gây mê uống nước sắc cát cánh có thể thấy niêm mạc phế quản ở những động vật này tăng tiết tiết dịch rõ.
Ảnh hưởng nội tiết:
Chinese Hebra Medicine cho biết, sử dụng nước sắc cát cánh cho thỏ uống, có tác dụng làm giảm đường huyết.
– Đặc biệt, trong những trường hợp bị bệnh tiểu đường nhân tạo, thuốc có tác dụng điều trị rõ ràng.
Công dụng chuyển hóa Lipid:
Một vài thí nghiệm trên chuột cho thấy, nước sắc cát cánh có tác dụng trong việc chuyển hóa và làm giảm cholesterol ở gan.
Tác dụng chống nấm:
Theo các nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Chinese Hebra Medicine, nước thuốc cát cánh có công dụng ức chế nhiều loại nấm da thông thường.
Công dụng đối với huyết học:
Một vài nghiên cứu chỉ rõ, cát cánh chứa nhiều hoạt chất Saponin có tác dụng tán huyết mạnh gấp 2 lần so với Saponin trong viễn chí.
– Tuy nhiên, khi dùng dưới dạng đường uống, thuốc thường bị dịch vị thủy phân nên mất khả năng tán huyết.
BÀI THUỐC CÓ VỊ CÁT CÁNH
PHƯƠNG THANG CHỮA HO SUYỄN NHIỀU ĐỜM:
– Trần bì 08gr
– Mạch môn sao 12gr
– Ngũ vị tử 08gr
– Cát cánh 20gr
– Bán hạ chế 10gr
– Ngưu tất 10gr
– Ma hoàng 10gr
– Cam thảo 06gr
– Đông qua nhân 12gr
– Kim ngân hoa 16gr
– Bạch mao căn 08gr
– Bối mẫu 12gr
– Ngư tinh thảo tươi 16gr
– Ý dĩ nhân 12gr
Sắc uống
Dư Quang Châu
Chủ tịch Chi hội Giáo dục Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng TCLT
Viện trưởng Viện Bấm huyệt TCLT
(Còn tiếp)