THỤC ĐỊA

35 lượt xem

Yêu thích cây thuốc từ lúc còn bé, lớn lên đi đây đi đó nhưng trong lòng không lúc nào không nghĩ đến cây thuốc phương Đông. Đại dịch kéo đến cũng là cơ hội thực hiện ước mơ là hoàn thành quyển Ngũ hành Ngũ tạng, nhân điều kiện này tôi quyết hệ thống […]

Yêu thích cây thuốc từ lúc còn bé, lớn lên đi đây đi đó nhưng trong lòng không lúc nào không nghĩ đến cây thuốc phương Đông. Đại dịch kéo đến cũng là cơ hội thực hiện ước mơ là hoàn thành quyển Ngũ hành Ngũ tạng, nhân điều kiện này tôi quyết hệ thống một cây thuốc, vị thuốc thường dùng, để viết tài liệu cây thuốc tôi dựa vào 2 tài liệu chính:
1. Dược tính ca quát (Tứ Bách Vị) của tác giả Cung Đình Hiển do Lương y Trần Đình Quảng biên soạn.
2. Những Cây thuốc và Vị thuốc Việt Nam, tác giả Giáo sư Đỗ Tất Lợi
3. Những kinh nghiệm trong mấy chục năm hành nghề thầy thuốc.
Hy vọng việc biên soạn sẽ giúp ích cho các bạn thích Cây cỏ cùng nhau nghiên cứu, sự sai sót trong quá trình biên soạn cũng là điều đương nhiên, ai thích thì chia sẻ không thích cũng đừng phê phán cho mất thì giờ…
Mỗi kỳ vài cây thuốc, bạn nào muốn nghiên cứu nên học thuộc câu thơ chữ Hán do lương y Trần Đình Quảch dịch, đó là kinh nghiệm mà tôi đã trãi qua bao nhiêu năm sống chết trong nghề…
THỤC ĐỊA
Thục địa vị ôn
Tư thận bổ huyết
Ích tuỷ điền tinh
Ô tu hắc phát
Dịch nghĩa
THỤC ĐỊA
VỊ Thục địa tính hơi ôn
Tư âm bổ huyết luôn luôn đứng đầu
Thêm tinh ích tuỷ nhiệm mầu
Làm cho mái tóc chòm râu đen nhiều
ỨNG DỤNG
Thục địa chủ yếu các chứng: Huyết hư và Phụ nữ kinh nguyệt không đều:
– Huyết hư: người vàng vọt, mắt hoa đầu váng, hồi họp mất ngủ.
– Phụ nữ kinh nguyệt không đều: các chứng Băng huyết, Rong huyết, Mất máu
TÁC DỤNG DƯỢC LÝ CỦA THỤC ĐỊA:
* Đối với hệ thống miễn dịch: Có tác dụng ức chế miễn dịch tương tự như Corticosteroid. Tuy nhiên, dược liệu không làm teo nhỏ vỏ thượng thận (theo Trung Dược học).
* Tác dụng với đường huyết: Có tác dụng hạ đường huyết. Một số nghiên cứu trên chuột cho thấy Thục địa làm tăng đường huyết nhưng không làm tăng nồng độ đường trong máu (theo Trung Dược Học).
* Kháng viêm: Nghiên cứu thực hiện trên chuột cống bằng cách gây viêm bằng Formalin ở chân và đùi. Sau khi được áp dụng nước sắc Thục địa, cho thấy dược liệu có tác dụng chống viêm (theo Trung Dược học).
* Nước sắc từ Thục địa còn có tác dụng cầm máu, lợi tiểu, kháng nấm, hạ áp, tăng cường sức khỏe tim mạch, bảo vệ gan và chống lại các chất phóng xạ.
Thục địa được sữ dụng trong bài thuốc Lục vị địa hoàng hoàn chữa đau đầu, chóng mặt, cổ khô đau, miệng lưỡi lở loét, tai ù, răng lung lay, lưng đau gối mỏi, di tinh, mộng tinh, mồ hôi trộm, phụ nữ kinh nguyệt không đều, trẻ con gầy yếu
Thành phần:
– Thục địa 20 – 32gr
– Sơn thù 10 – 16gr
– Trạch tả 8 – 12gr
– Hoài sơn 10 – 16gr
– Phục linh 8 – 12gr
– Đơn bì 8 – 12gr
Cách dùng: Tất cả tán bột mịn luyện mật làm hoàn, mỗi lần uống 8 – 12g, ngày 2 – 3 lần với nước sôi nguội hoặc cho tí muối. Có thể làm thang sắc uống.
Bào chế thuốc ra THỤC ĐỊA
Có hai cách bào chế dược liệu Thục địa như sau:
* Chọn những củ Sinh địa to, chắc mang đi ngâm với rượu sa nhân theo tỷ lệ 700 g thục địa : 10 lít rượu. Ngâm như vậy suốt 1 đêm, sau đó cho vào nồi đồ trong 1 ngày rồi mang đi phơi nắng. Thực hiện lặp lại như vậy 9 lần (gọi là cửu chưng cửu sái). Sau đó thu được dược liệu Thục địa (trích Lôi Công Bào Chích Luận).
* Mang 10 kg Sinh địa đi rửa sạch, để ráo nước. Tiếp đó lấy 5 lít nước nấu với 300 g bột Sa nhân, sau khi cạn còn 4,5 lít thì dùng nước Sa nhân tẩm vào Thục địa rồi mang đi nấu trực tiếp trong 2 ngày 2 đêm. Vớt Thục địa ra để cho ráo nước sau lại mang đi tẩm bóp cùng rượu và phơi khô. Thực hiện như vậy 9 lần để thu được dược liệu (theo Phương Pháp Bào Chế Đông Dược).
1. Bài thuốc trị thoái hóa cột sống và viêm
Chuẩn bị:
* Thục địa 300gr
* Nhục thung dung 200gr
* Kê huyết đằng 200gr
* Dâm dương hoắc 200gr
* Cốt toái bổ 200gr
* Đỗ trọng 200gr
Thực hiện:
* Mang đi sấy khô, tán thành bột, ray mịn.
* Sắc các vị thuốc còn lại thành cao đến khi trọng lượng còn 200gr thì thêm 30gr Mật vào, trộn đều và làm thành viên hoàn.
* Mỗi lần sử dụng 2 hoàn (khoảng 5 g), mỗi ngày 2 – 3 lần.
2. Bài thuốc trị chảy máu cam tái phát nhiều lần
Chuẩn bị:
* Thục địa 16gr
* Câu kỷ tử 12gr
* Địa cốt bì 12gr
BS Dư Quang Châu
Chủ tịch Chi hội Giáo dục Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng TCLT
Viện trưởng Viện Bấm huyệt TCLT
(Còn tiếp)