35.CHỈ XÁC

79 lượt xem

Yêu thích cây thuốc từ lúc còn bé, lớn lên đi đây đi đó nhưng trong lòng không lúc nào không nghĩ đến cây thuốc phương Đông. Đại dịch kéo đến cũng là cơ hội thực hiện ước mơ là hoàn thành quyển Ngũ hành Ngũ tạng, nhân điều kiện này tôi quyết hệ thống […]

Yêu thích cây thuốc từ lúc còn bé, lớn lên đi đây đi đó nhưng trong lòng không lúc nào không nghĩ đến cây thuốc phương Đông. Đại dịch kéo đến cũng là cơ hội thực hiện ước mơ là hoàn thành quyển Ngũ hành Ngũ tạng, nhân điều kiện này tôi quyết hệ thống cây thuốc, vị thuốc thường dùng,
CHỈ XÁC
Chỉ xác vị ôn
Khoái khí khoan tràng
Hung trung khí kết
Trướng mãn kham thường
Dịch nghĩa
CHỈ XÁC
Chí xác tính vị hơi ôn
Khoan tràn thông khí vẫn còn ghi đây
Trong ngực khí kết trứng đầy
Thì vị thuốc này rất đáng dùng thôi
ỨNG DỤNG CHỈ THỰC chủ yếu:
Lý khí trừ mãn:
– Ăn uống ít lại không tiêu
– Vùng bụng đầy ách
– Ngực sườn trướng đau
TÁC DỤNG DƯỢC LÝ CỦA CHỈ XÁC
– Chỉ thực và Chỉ xác đều có tác dụng cường tim, tăng huyết áp do thành phần chủ yếu là Neohesperidin nhưng không làm tăng nhịp tim.
– Thuốc có tác dụng co mạch, tăng lực cản của tuần hoàn ngoại vi, tăng co bóp của cơ tim, tăng lượng cGMP của cơ tim và huyết tương nơi chuột nhắt.
– Chỉ thực còn có tác dụng tăng lưu lượng máu của động mạch vành, não và thận, nhưng máu của động mạch đùi lại giảm (Trung Dược Học).
– Nước sắc Chỉ thực và Chỉ xác đều có tác dụng ức chế cơ trơn ruột cô lập của chuột nhắt, chuột lang và thỏ, nhưng đối với chó đã được gây rò dạ dày và ruột thì thuốc lại có tác dụng hưng phấn làm cho nhịp co bóp của ruột và dạ dày tăng.
– Đó cũng là cơ sở dược lý của thuốc dùng để trị chứng dạ dày sa xuống, dạ dày gĩan, lòi dom, sa trực trường…
Kết quả thực nghiệm cho thấy Chỉ thực và Chỉ xác vừa có tác dụng làm giảm trương lực cơ trơn của ruột và chống co thắt, vừa có thể hưng phấn làm tăng nhu động ruột, do trạng thái chức năng cơ thể, nồng độ thuốc và súc vật thực nghiệm khác nhau mà có tác dụng cả hai mặt ngược nhau, như vậy dùng thuốc để điều chỉnh sự rối loạn chức năng đường tiêu hóa ở trạng thái bệnh lý là tốt (Trung Dược Học).
PHƯƠNG THUỐC CÓ CHỈ XÁC:
Chỉ xác điều trị uất khí ở thượng tiêu làm đầy sinh vì hàn
– Quất bì 12gr
– Cát cánh 08gr
– Tô tử 08gr
– Mộc hương 08gr
– Hương phụ 08gr
– Bạch đậu khấu 08gr
Mang tất cả vị thuốc vào nồi và thực hiện sắc thuốc cùng với 1 lít nước lọc trong 30 phút với lửa nhỏ.
– Chắt lấy lượng nước thuốc và chia thành nhiều lần uống trong ngày.
Uống 1 thang/ngày trong 4 ngày sẽ nhận thấy bệnh tình thuyên giảm.
Bác sĩ Dư Quang Châu
Chủ tịch Chi hội Giáo dục Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng TCLT
Viện trưởng Viện Bấm huyệt TCLT
(Còn tiếp)